In de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 organiseerde Mathenesse aan de Maas een verkiezingsdebat voor Mathenesse. Hoe keken de politieke partijen in de gemeenteraad toen aan tegen de gebiedsontwikkeling, wat beloofden ze en wat kwam daarvan terecht? 

Spectaculaire ontwikkelingen van het M4H-gebied, met sociale woningbouw en ouderenhuisvesting voor wijkbewoners, en ruimte voor culturele uitingen. Radicale vergroening en verduurzaming. Schone en veilige straten in Mathenesse, alles in samenspraak met wijkbewoners. We zijn nu vier jaar verder.

‘Zolang er geen ontwikkelingen in het gebied zijn, wil je dat wat hier bloeit en bruist in stand houden. Dat betekent kijken naar de stand van zaken en afspraken maken.’ Dit beloofde wethouder Chantal Zeegers (Wonen, Bouwen, Klimaat) aan bewoners van Mathenesse, vier jaar geleden, met betrekking tot de plannen rond M4H. Tijdens het verkiezingsdebat in 2022, in de Fruitvis waarin Zeegers deze belofte deed, beloofden ook andere wethouders en gemeenteraadsleden zich in te zetten voor het gebied, zoals het reserveren van een percentage van de geplande nieuwbouw voor wijkbewoners die willen verhuizen. 

En nu, anno 2026, dreigt het M4H-gebied een saaie Vinex-wijk te worden, volgens een artikel in het AD over de recente ontwikkelingen rond het gebied. Van een aantal plannen dreigt volgens het artikel niets terecht te komen. Plannen voor culturele bestemming voor pakhuis Katoenveem, en ruimte voor ateliers, horeca en een museum voor moderne kunst bloedden dood. Dit zou het gevolg zijn van een stroperig gemeentelijk beleid en budgettaire bezwaren. 

In het AD-artikel wijst Zeegers op wat volgens haar wél goed gaat: de samenwerking van de gemeente met creatieve ondernemers in het Keilegebied, en de al bestaande ontwikkelingen voor het Marconikwartier en de Merwehaven, waarvoor concrete woningbouwplannen bestaan. In hetzelfde artikel wijst Zeegers ook op vertragingen die kunnen ontstaan, zoals bij de woningbouw in het Keilegebied, door geluidsoverlast van schepen in de Waalhaven, die nog net op walstroom kunnen worden aangesloten.

Tegen deze wijkkrant verklaart Zeegers dat voor het reserveren van een percentage sociale woningbouw aan doorstromers vanuit Mathenesse naar het M4H-gebied, afspraken zijn gemaakt met woningcorporaties. Hoe hoog dat percentage zal zijn, kan zij niet zeggen: ‘Dat bepalen de corporaties.’ 

‘Mannelijke oplossing’

 ‘Er is niet veel gebeurd in Mathenesse, de afgelopen vier jaar’, is de indruk van SP-gemeenteraadslid Theo Coşkun. ‘Dat moet ook uit de Wijkraad komen, maar daar gaat niets van uit. Initiatieven van bewoners worden weinig gestimuleerd, ook door de vele wisselingen van leden. Deze leden zijn ingeloot in plaats van gekozen. Gekozen leden kunnen de sociale cohesie in een doorgangsgebied als Mathenesse veel beter bevorderen. Het lotingssysteem is geen succes.’

Dat het niet opschiet met het M4H-gebied, komt volgens hem door gedoe achter de schermen tussen Stadsontwikkeling en het Havenbedrijf: ‘Dat is de grootste boosdoener. Er zijn 4 jaar geleden veel beloftes gedaan maar dit college heeft weinig geleverd in Oud-Mathenesse en M4H.’ 

Gemeenteraadslid Ellen Verkoelen (voorheen 50PLUS, tegenwoordig JOU Rotterdam) is het niet eens met wat Coşkun beweert over het gebrek aan initiatieven en sociale samenhang in de wijk. Zij geeft juist een compliment aan Mathenesse: ‘Vrijwilligers hier zijn goed bezig door zich hard te maken voor wijkactiviteiten, zoals met vrouwen en jongeren.’

Mathenesse kan volgens Verkoelen nog wel een stuk veiliger, met name voor vrouwen: ‘De verlichting is verbeterd, maar daarmee ben je er niet. Een typisch mannelijke oplossing. Het maakt niet dat vrouwen zich in het donker meer beschermd voelen. Wel met buurtbewoners die op elkaar letten en met een wijkagent oude stijl, die niet op afstand opereert, maar aanspreekbaar is in de wijk. Ik maak me hard voor meer boa’s die deze functie overnemen.’

Juist op dit punt meldt het College van B & W in de recent verschenen Eindverantwoording over de afgelopen vier jaar tevreden te zijn over de aanpak van straatintimidatie, de handhaving in kwetsbare gebieden en uitbreiding van het aantal BOA’s. 

‘Het gaat er niet om hoeveel mensen we inzetten in wijken, maar om de beschikbare mensen’, reageert wethouder Pascal Lansink-Bastemeijer. ‘Want dat ik te weinig BOA’s heb om in te zetten, dat staat vast. Dat heb ik al vaker in de gemeenteraad gezegd. Daarom kiezen we niet voor geografische gebieden om handhavers in te zetten, maar voor aandachtsgebieden. Het kan zijn dat sommige mensen vinden dat de BOA’s daardoor weinig zichtbaar zijn, maar ze zijn er echt. We hebben de prioriteiten op een rij gezet in de prioriteringsagenda. Die is ook besproken in de gemeenteraad. Helaas was mevrouw Verkoelen niet aanwezig bij de vergadering van de commissie over dat plan. Met de prioriteringsagenda heb ik duidelijk gemaakt hoeveel taken onze BOA’s hebben en dat zij worden overvraagd.’ 

Elk verzoek om de capaciteit uit te breiden ondersteunt Lansink-Bastemeijer van harte: ‘Ik zie dat meerdere partijen dit doen en zie uitbreiding van het aantal Boa’s in de toekomst dan ook hoopvol tegemoet.’

Verkoelen ziet nog een punt van zorg in Mathenesse: de verzakkingen van panden, mede veroorzaakt door de grootscheepse rioolvernieuwing: ‘In de stad ontstaan steeds meer problemen met woningen op verzakte grond. Huizen zakken heel diep, door slechte, goedkope funderingen. Daarom heb ik er bij het College en het Rijk aangedrongen op goede funderingen bij nieuwbouw.’ 

Verkoelen verwacht van het volgende College dat het zich hiervoor inzet, en daarnaast voor meer sociale woningbouw, meer woningen voor ouderen en jongeren (‘Die komen nog moeilijker onderdak dan ouderen’), en veiligheid op straat: ‘Als het College zich niet inzet, rammel ik aan de deur.’

Door Ineke Westbroek